extern

We spreken elkaar in haar huis dat vroeger – hoe toevallig – een bakkerij is geweest. De voormalige oven, omringd door rood/witte tegels is nog steeds prominent aanwezig. Een ode aan het brood dat hier gebakken is.

Wat opvalt in Laura’s huis zijn de rustige, aardse kleuren met doelgerichte accenten in blauw. Maar ook de regelmaat. De witte kopjes in een keurige, strakke rij, de keurig opgevouwen blauwwitte theedoeken, alles klopt gewoon. Ze heeft er duidelijk goed over nagedacht waar wat moet staan. Regelmaat geeft immers rust, niet alleen in het hoofd maar ook in het zicht.

Vlak voor de voordeur is de sloot. Daar stapt ze op en schaatst ze op als klein meisje van een jaar of acht tijdens één van onze memorabele winters. Over het zwarte ijs, glad als een rimpelloos meer. Elke teug adem vormt een ongeduldig wolkje. In de verte een klein zwart streepje. Het is haar vader die bij elke bocht, elke splitsing geduldig op haar wacht. Ze is de enige die schaatst.

Jet neemt mij mee op haar reis door haar leven. Haar vader was net eventjes thuis toen Jet in juni 1957 werd geboren. Even thuis? Hij voer immers als tweede stuurman op de grote vaart en was soms wel een half jaar weg. De bevalling kwam precies op het juiste moment. De daarop volgende keer, na weer een lange tijd weg te zijn geweest, keek hij naar zijn dochter die hem niet herkende.

Op een vriendelijke nazomerse dag in oktober stap ik in Harlingen aan boord van de ruim dertien meter lange ‘Energie’ waar Fokko Jan mij opwacht. Een man die de naam van zijn schip eer aandoet. Alles rond deze man ademt zee en avontuur. Inderdaad, ik spreek met een voormalige kapitein, iemand die al meer dan zijn halve leven op het water leeft. Wat bracht deze rechtgeaarde zeerot er in 2000 toe om de fundamenten voor de kunstenaarsvereniging Zilt te leggen?

Op een knisperende lentedag begin mei ontmoet ik Jeroen in zijn prachtige huisje aan de Zuiderhaven. Het staat op een verborgen plek met een werkelijk fabelachtig uitzicht op de haven. Als een echte gentleman stalt hij mijn fiets voorzichtig tussen de opschietende stokrozen. Zodra ik binnenkom stokt mijn adem.

Kunstenaar Herman van der Made (1936) wijst in zijn lichte woning in Harlingen op een prachtig bewerkte steen in de vensterbank. Het is een kunstwerk van een ingetogen schoonheid dat de naam Universal Spirit draagt. De donkere imposante steen van kwartsiet heeft hij op het strand op het Island of Skye (Schotland) gevonden.

Jan kijkt zijn hele leven al naar kunst. Zijn vader was in kunst geïnteresseerd. Zijn broers zijn allebei kunstenaar geworden, de één beeldhouwer en de ander schilder. De familie bezocht regelmatig musea en thuis ontstonden discussies over kunst.